เมื่อวันที่ 18 สิงหาคม 2563 ซึ่งปีนี้ตรงกับ วันแรม 14 ค่ำ เดือน 9 ผู้สื่อข่าวได้ลงพื้นที่ไปที่วัดบ้านหนองสองห้อง ตำบลโคกสูง อำเภอโพนทอง จังหวัดร้อยเอ็ด ซึ่งมมีชาวบ้านจำนวนมาก ได้มาร่วมกิจกรรม ทำบุญข้าวประดับดิน ซึ่งถือว่าเป็นประเพณีการทำบุญเพื่ออุทิศส่วนกุศลให้แก่เปร ต หรือญาติพี่น้องที่ล่วงลับไปไปแล้ว เป็นอีกหนึ่งประเพณีที่ประฏิบัติสืบต่อกันมา ซึ่งถือเป็นวัฒนธรรมที่สำคัญอีกอย่างหนึ่งของชาวอีสาน
ข้าวประดับดิน จะประกอบด้วย ข้าว ปลา อาหาร คาวหวาน ผลไม้ หมาก พลู บุหรี่ มาห่อด้วยใบตอง และทำเป็นห่อเล็ก ๆ ก่อนจะนำไปวางตามโคนต้นไม้ใหญ่หรือตามพื้นดินบริเวณรอบ ๆ เจดีย์ หรือโบสถ์ โดยการทำบุญข้าวประดับดินนี้ ชาวบ้านเชื่อว่า เป็นการทำบุญเพื่ออุทิศส่วนกุศลให้แก่ผู้ล่ว งลับไปแล้ว รวมถึงอุทิศส่วนกุศลให้กับสัต ว์น รก หรือเปร ต
นอกจากนี้ บุญข้าวประดับดิน ยังถือว่าเป็นการให้ทานแก่ผู้ยากไร้รวมทั้งสัตว์ที่ไม่มีเจ้าของ ที่ต้องหิว อดมื้อกินมื้อมาตลอดทั้งปีอีกด้วย เพราะการที่ตั้งอาหารไว้ที่พื้นทำให้สัตว์เหล่านั้น สามารถเข้ามากินอาหารได้อย่างเต็มที่
พระครูวนธรรม ปัญญา เจ้าอาวาสวัดบ้านหนองสองห้อง เล่าว่าในครั้งสมัยพุทธกาล มีญาติของพระเจ้าพิมพิสารไปกินอาหารของพระสงฆ์ ตายไปแล้วจึงเกิดเป็นเปร ต เมื่อพระเจ้าพิมพิสารไปถวายทานแด่พระพุทธเจ้าและพระสงฆ์แล้ว มิได้อุทิศส่วนกุศลไปให้ ถึงเวลากลางคืนจึงพากันมาส่งเสียงรบกวนเพื่อขอส่วนบุญ พระเจ้าพิมพิสารจึงไปทูลถามพระพุทธเจ้า พระพุทธเจ้าทรงแจ้งเหตุให้ทราบ เมื่อพระเจ้าพิมพิสารทรงีราบ จึงถวายสสังฆทานแล้วอุทิศส่วนบุญส่วนกกุศลไปให้ญาติพี่น้อง จึงทำให้เกิดเป็นประเพณีบุญข้าวประดับดินขึ้น
สำหรับพิธีทำบุญข้าวประดับดิน ในวันแรม 13 ค่ำ เดือน 9 ญาติโยมนิยมถวายทาน รักษาศีล ฟังเทศน์ และมีการเตรียมอาหารคาวหวาน หมากพลู บุหรี่ โดยห่อด้วยใบตองหรือใส่กระทง รุ่งเช้าในวันแรม 14 ค่ำ เวลาประมาณ 04.00-05.00 น. ชาวบ้านจะนำห่อหรือกระทงที่เตรียมไว้ไปถวายหรือแขวนในบริเวณวัด ในการวางสิ่งของเพื่ออุทิศให้เปรตหรือญาติมิตรที่ล่วงลับไปแล้วดังกล่าว บางท้องถิ่นอาจทำก่อนถวายทานก็มี
ภาพ/ข่าว คุณสุเทพ ลอยแก้ว
