เนื่องจากปรากฏว่าในท้องที่ หมู่ที่ 4 บ้านหนองหญ้าปล้อง ตําบลบ่อใหญ่ อําเภอบรบือ จังหวัด มหาสารคาม ได้พบสัตว์ป่วยมีอาการของโรคระบาดสัตว์ (ชนิด) โรคเฮโมรายิกเซพติซีเมีย (Hernatrinal SeptCarria) หรือที่เรียกตามอาการ ว่า โรคคอบวม ในกระบือของเกษตรกร
เพื่อประโยชน์ในการ ควบคุม ป้องกัน และกําจัดโรคอย่างมีประสิทธิภาพ จึงเห็นควรประกาศ กําหนดเขตโรคระบาดสัตว์ (ชนิดโรคเฮโมรายิกเซพติซีเมีย (Hernatrinal SeptCarria) ซึ่งโรคนี้เป็นโรคระบาดชนิดร้ายแรงสามารถติดต่อไปยังสัตว์ (ชนิด) โค กระบือ แพะ แกะ และสุกรได้
ฉะนั้น อาศัยอำนาจตามความในมาตรา 20 แห่งพระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์ พ.ศ. 2558 จึงประกาศให้ทราบโดยทั่วกันว่า หมู่ที่ 4 บ้านหนองหญ้าปล้อง ตําบลบ่อใหญ่ อําเภอบรบือ จังหวัดมหาสารคาม เป็นเขตโรคระบาดสัตว์ (ชนิดโรคเฮโมรายิกเซพติซีเมีย (Hernorrhagic septicaria)
-ไปทางทิศเหนือ จด บ้านหนองใหญ่ หมู่ที่ 3 ตําบลแก่งเลิงจาน อําเภอเมืองมหาสารคาม จังหวัดมหาสารคาม
-ไปทางทิศใต้ จดบ้านโคกล่าม หมู่ที่ 8 ตําบลบรบือ อําเภอบรบือ จังหวัดมหาสารคาม
-ไปทางทิศตะวันออก จด บ้านหนองโน หมู่ที่ 1 ตําบลหนองโน อำเภอเมืองมหาสารคาม จังหวัดมหาสารคาม
-ไปทางทิศตะวันตก จด บ้านหนองตูบ หมู่ที่ 10 ตําบลหนองโก อําเภอบรบือ จังหวัดมหาสารคาม
ตั้งแต่วันที่ 19 กรกฎาคม 2563 ถึงวันที่ 17 สิงหาคม 2563
ประกาศ ณ วันที่ 19 เดือน กรกฎาคม พ.ศ. 2563
ล่าสุด เพจ ตลาดนัดโค-กระบือหนองกุง อ.นาเชือก จ.มหาสารคาม ได้ประกาศ จุดเกิดโรคระบาด(โรคคอบวม)เพิ่มเติม
1. ต.บ่อใหญ่ อ.บรบือ จ.มหาสารคาม
2. ต.ดงยาง อ.นาดูน จ.มหาสารคาม
3. ต.เลิงแฝก อ.กุดรัง จ.มหาสารคาม
กรุณาหลีกเลี่ยงการใช้เส้นทางผ่านจุดเกิดโรค เนื่องจากจะมีการตั้งด่านตรวจการเคลื่อนย้ายสัตว์ในเส้นทางดังกล่าว ขณะนี้มีโรคคอบวมในกระบือและโค ระบาดในบางพื้นที่ของจังหวัดมหาสารคาม ปศุสัตว์จังหวัดมีประกาศให้งดเคลื่อนย้ายสัตว์ในพื้นที่ระบาดของโรค
อาการโรคแบบเฉียบพลันมาก (Peracute) สัตว์ที่เป็นโรคจะมีอาการซึม ไข้สูง น้ําลายไหล และตายภายในเวลาอันรวดเร็วไม่เกิน 24 ชั่วโมง หรือ แบบเฉียบพลัน (Acute) จะสังเกตเห็นอาการทางระบบหายใจ คือ อ้าปากหายใจ หายใจหอบลึก ยืด คอไปข้างหน้า หายใจมีเสียงดัง ลิ้นบวมจุกปาก หน้า คอ หรือบริเวณหน้าอกจะบวมแข็งร้อน ต่อมา จะมีอาการเสียดท้อง ท้องอืด อุจจาระมีมูกเลือดปน สัตวจะตาย ภายใน 2-3 วัน
เนื่องจากอาการของโรคเฉียบพลันมาก ผู้เลี้ยงมักจะสังเกตอาการไม่ทัน การป้องกันที่ดีที่สุด คือ ทำวัคซีนป้องกันโรคให้โค-กระบือ อายุตั้งแต่ 4 เดือนขึ้นไป วัคซีนของกรมปศุสัตว์นี้จะสามารถคุ้มโรคได้นาน 1 ปี
ทั้งนี้โรคเฮโมรายิกเซพติซีเมีย หรือที่เรียกตามอาการ ว่า โรคคอบวม เป็นโรคระบาดรุนแรง ของกระบือ แต่โรคนี้จะมีความรุนแรงน้อยลงในสัตว์อื่นๆ เช่น โค แกะ สุกร ม้า อูฐ กวาง และช้าง เป็นต้น โรคนี้ไม่เป็นโรคติดต่อระหว่างสัตว์และคน ลักษณะสำคัญของโรค คือ สัตว์จะหายใจหอบลึกมีเสียงดัง คอ หรือหน้าบวมแข็ง อัตราการป่วยและอัตราการตายสูง เชื้อชนิดนี้อยู่ในระบบทางเดินหายใจสัตว์ปกติได้ โดยที่สัตว์ไม่แสดงอาการป่วยแต่เมื่อมีภาวะทำให้สัตว์เครียด สัตว์จะแสดงอาการป่วยและขับเชื้อออกมาสู่สิ่งแวดล้อม
สาเหตุและการแพร่ระบาด เกิดจากเชื้อแบคทีเรียชื่อ พาสทูเรลลา มัลโตซิดา (Pasteurella multocida) พบในประเทศต่างๆ ของเอเซีย และอาฟริกาเป็นส่วนมาก การระบาดของโรคจะเกิดขึ้นได้ง่ายในสภาวะที่สัตว์เกิดความเครียด เช่น ช่วงที่อากาศเปลี่ยนแปลง โดยเฉพาะ ต้นฤดู ฝน การเคลื่อนย้ายสัตว์หรือการใช้แรงงานสัตว์มากเกินไป
ในสภาวะความเครียดเช่นนี้สัตว์ที่เป็นตัวเก็บเชื้อ (Carrier) จะปล่อยเชื้อออกมาปนเปื้อนกับอาหารและน้ำ เมื่อสัตว์ตัวอื่นกินอาหารหรือน้ำที่มีเชื้อปนเปื้อนอยู่เข้าไป ก็จะป่วยเป็นโรคนี้ และขับเชื้อออกมากับสิ่งขับถ่ายต่างๆ เช่น น้ำมูก น้ำลาย อุจจาระ ทำให้โรคแพร่ระบาดต่อไป เชื้อนี้จะมีชีวิตอยู่ในแปลงหญ้าอยู่ได้ประมาณ 24 ชั่วโมง แต่ถ้าอยู่ในดินที่ชื้นแฉะได้นานถึง 1 เดือน
